ჯანმრთელობის დაზიანებით მიყენებული ქონებრივი და არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურება საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევისას
(საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე და 413-ე მუხლების გამოყენება სისხლის სამართლის განაჩენის შემდგომ სამოქალაქო დავაში)
ხშირად დაზარალებულს მიაჩნია, რომ დამნაშავის მსჯავრდებით საქმე დასრულდა. სინამდვილეში სისხლის სამართლის განაჩენი მხოლოდ დასაწყისია: მიყენებული ზიანის ანაზღაურება ცალკე, სამოქალაქო წესით უნდა მოითხოვო. სწორედ ასეთ საქმეში შევძელი, მოწინააღმდეგე მხარისთვის ზიანის ანაზღაურება დამეკისრებინა.
საქმის გარემოებები
2023 წლის ოქტომბერში ჩემს კლიენტს ავტომობილი დაეჯახა. დაზიანების გამო მას ბარძაყზე გადაუდებელი ოპერაცია ჩაუტარდა, რასაც ხანგრძლივი მკურნალობა და რეაბილიტაცია მოჰყვა. სისხლის სამართლის საქმეზე მძღოლი დამნაშავედ იქნა ცნობილი, ჩემი კლიენტი კი დაზარალებულად. მიუხედავად ამისა, მსჯავრდებულს ზიანი არ აუნაზღაურებია და არც რაიმე დახმარება გაუწევია. 2024 წლის ოქტომბერში მას წერილობით, ხარჯების დამადასტურებელი ქვითრების თანდართვით, ნებაყოფლობითი ანაზღაურება მოვთხოვეთ, თუმცა პასუხიც კი არ მიგვიღია.
სასარჩელო მოთხოვნები
თბილისის საქალაქო სასამართლოში აღვძარი სარჩელი ჯამში 26 664 ლარზე, რომელიც სამ მოთხოვნას მოიცავდა:
- ქონებრივი ზიანი, 11 664 ლარი: კლინიკის მომსახურება, კონსულტაციები, რენტგენოლოგიური კვლევა, მედიკამენტები, ფიზიოთერაპია, ყავარჯნები და სხვა სამედიცინო საშუალებები, თითოეული გადახდის ქვითრით დადასტურებული;
- მორალური ზიანი, 10 000 ლარი: ფიზიკური ტკივილი და სულიერი ტანჯვა, რომელიც კლიენტმა დაზიანების, ოპერაციისა და ხანგრძლივი მკურნალობის შედეგად განიცადა;
- სამომავლო სარეაბილიტაციო ხარჯი, 5 000 ლარი: კლინიკის ცნობით დადასტურებული, რამდენიმეწლიანი სარეაბილიტაციო კურსის საჭიროება.
სამართლებრივი საფუძვლები
- სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი (მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება);
- სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი (არაქონებრივი ზიანის გონივრული და სამართლიანი ფულადი ანაზღაურება);
- სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 198-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტი (სარჩელის უზრუნველყოფა, ყადაღა საბანკო ანგარიშებზე);
- „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტი (ჯანმრთელობის დაზიანებით მიყენებული ზიანის სარჩელზე ბაჟისგან გათავისუფლება).
ბრალეულობისა და მიზეზობრივი კავშირის საკითხი უკვე დადგენილი იყო კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით, ამიტომ მტკიცების ძირითადი ტვირთი ზიანის ოდენობაზე გადავიდა. მორალური ზიანის ნაწილში ხაზი გავუსვი, რომ ტანჯვის „აღდგენა“ შეუძლებელია და ერთადერთი ხელმისაწვდომი საშუალება სამართლიანი ფულადი კომპენსაციაა. მისი ოდენობის განსაზღვრისას კი მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული დაზიანების სიმძიმე, მკურნალობის ხანგრძლივობა და ზიანის მიმყენებლის ქცევა, მათ შორის ნებაყოფლობით ანაზღაურებაზე უპასუხოდ დატოვებული მოთხოვნა. ვინაიდან მოპასუხეს უძრავი ქონება არ ერიცხებოდა, გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველსაყოფად საბანკო ანგარიშებზე ყადაღის დადება ვიშუამდგომლე.
შედეგი
სასამართლომ სარჩელი დააკმაყოფილა და მოპასუხეს ჩემი კლიენტის სასარგებლოდ მიყენებული ზიანის ანაზღაურება დააკისრა.
რა უნდა გაითვალისწინოთ
თუ ავარიის ან სხვა მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შედეგად დაზიანდით, შეინახეთ ყველა ქვითარი და სამედიცინო ცნობა, მოითხოვეთ ექიმის დასკვნა სამომავლო მკურნალობის საჭიროებაზე და ზიანის მიმყენებელს ჯერ წერილობით მიმართეთ. სისხლის სამართლის განაჩენი სამოქალაქო დავაში ძლიერი მტკიცებულებაა, ხოლო ჯანმრთელობის დაზიანებასთან დაკავშირებულ სარჩელზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდა არ გიწევთ.
ადვოკატი ნიკოლოზ ფხალაძე | ფხალაძე და პარტნიორები | Pkhaladze et Associés
თბილისი, ალ. ყაზბეგის გამზ. 24გ, AXIS, მე-10 სართული | +995 597 117 795 | www.pkhaladze-law.ge
