ბინის გაქირავება — ერთი შეხედვით მარტივი საქმეა. შეთანხმდები ფასზე, გააფორმებ ხელშეკრულებას, გადასცემ გასაღებს. სინამდვილეში კი ეს ერთ-ერთი ის სფეროა, სადაც ყველაზე მეტი სამართლებრივი დავა წარმოიშობა — როგორც მეიჯარის, ასევე მოიჯარის მხრიდან. დღეს ვისაუბრებ იმაზე, რა უნდა იცოდე ბინის გაქირავებამდე და რატომ არის ადვოკატის კონსულტაცია ამ შემთხვევაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი.
ყველაზე გავრცელებული შეცდომები
1. სიტყვიერი შეთანხმება — ყველაზე სახიფათო გზა
ბევრი ადამიანი კვლავ ენდობა სიტყვიერ შეთანხმებას — განსაკუთრებით ნაცნობებთან ან ნათესავებთან. სიტყვიერ შეთანხმებას სამართლებრივი ძალა აქვს, მაგრამ მისი დამტკიცება სასამართლოში პრაქტიკულად შეუძლებელია. დავის შემთხვევაში — გადახდილი ქირის, გაწეული ხარჯების, ზიანის ანაზღაურების დასტური არ გექნება.
2. ხელშეკრულება — “ნებისმიერი შაბლონი” არ ვარგა
ინტერნეტში ათასი ნაირი ქირავნობის ხელშეკრულების შაბლონია. ამ შაბლონების უმეტესობა ან მოძველებულია, ან არ შეესაბამება ქართულ კანონმდებლობას, ან კონკრეტული სიტუაციისთვის გამოუსადეგარია. ცუდად შედგენილი ხელშეკრულება ხშირად უარესია, ვიდრე ხელშეკრულება საერთოდ არ იყოს.
3. გირაო — ვის ეკუთვნის და როდის?
გირაოს საკითხი ყველაზე ხშირი დავის წყაროა. თუ ხელშეკრულებაში არ არის მკაფიოდ განსაზღვრული — რა შემთხვევაში არ ბრუნდება გირაო, ვინ ადგენს ზიანს, რა ვადაში უბრუნდება მოიჯარეს — დავა გარდაუვალია.
რა უნდა შეიცავდეს კარგი ქირავნობის ხელშეკრულება?
ადვოკატის დახმარებით შედგენილი ხელშეკრულება უნდა მოიცავდეს:
- ქირის ოდენობა, გადახდის ვადა და წესი — ნაღდი, გადარიცხვა, ვალუტა
- გირაოს პირობები — ოდენობა, დაბრუნების ვადა, ჩამოჭრის საფუძვლები
- კომუნალური გადასახადები — ვინ იხდის და რას
- ხელშეკრულების ვადა და შეწყვეტის პირობები — წინასწარი გაფრთხილების ვადა
- ქონების მდგომარეობა — გადაცემის აქტი ფოტომასალით
- რემონტი და ხარჯები — ვინ არის პასუხისმგებელი რაზე
- ქვეგაქირავება — დაშვებულია თუ არა
მეიჯარის უფლებები და ვალდებულებები
მეიჯარეს უფლება აქვს მოითხოვოს ქირა დროულად, გამოიყენოს გირაო ზიანის ასანაზღაურებლად და შეწყვიტოს ხელშეკრულება — მაგრამ ამ ყველაფრისთვის საჭიროა სწორი პროცედურის დაცვა. თვითნებური გამოსახლება — ჩაკეტვა, ნივთების გამოტანა — უკანონოა და სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს.
მოიჯარის უფლებები და ვალდებულებები
მოიჯარეს უფლება აქვს ბინაში მშვიდად ცხოვრების, ხელშეკრულებაში გაუთვალისწინებელი ვალდებულებების შეუსრულებლობისგან დაცვისა და გირაოს სრულად დაბრუნების — თუ ბინა დაზიანებული არ არის. ქირის ერთპიროვნული გაზრდა მეიჯარის მხრიდან ხელშეკრულების გარეშე — დაუშვებელია.
რატომ ადვოკატი?
ადვოკატი ბინის გაქირავების პროცესში:
- შეადგენს ინდივიდუალურ, კანონთან შესაბამის ხელშეკრულებას
- გიხსნის ყველა პუნქტის სამართლებრივ მნიშვნელობას
- მოაწყობს ქონების გადაცემის სწორ აქტს
- დავის შემთხვევაში — წარმოადგენს შენს ინტერესებს
- გიხსნის გაცილებით ძვირ სასამართლო პროცესს
დასკვნა
ბინის გაქირავება — ეს ფინანსური გარიგებაა, რომელიც თვეებს ან წლებს გაგრძელდება. ერთი სწორი ხელშეკრულება გიცავს ამ მთელი პერიოდის განმავლობაში.
ადვოკატთან კონსულტაცია — ეს არ არის ზედმეტი ხარჯი. ეს არის საუკეთესო ინვესტიცია, რომელსაც ბინის გაქირავებამდე გააკეთებ.
