ადამიანის უფლებათა დაცვის უმაღლესი ინსტანცია

European Court of Human Rights

სტრასბურგის სასამართლოს სხდომათა დარბაზი, საფრანგეთი

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო სტრასბურგში წარმოადგენს ადამიანის უფლებების დაცვის ყველაზე მძლავრ საერთაშორისო მექანიზმს — ბოლო იმედს იმ ადამიანებისთვის, ვისაც სახელმწიფომ ზიანი მიაყენა.

რა არის სტრასბურგის სასამართლო?

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო (ECHR) დაარსდა 1959 წელს სტრასბურგში, საფრანგეთში. იგი განიხილავს საჩივრებს პირების, ორგანიზაციებისა და სახელმწიფოების მიმართ, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ ევროპის საბჭოს წევრ სახელმწიფომ დაარღვია ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით გარანტირებული მათი უფლებები.

საქართველო ევროპის საბჭოს წევრია 1999 წლიდან და შესაბამისად, ქართველ მოქალაქეებს უფლება აქვთ, სახელმწიფოს მხრიდან უფლებების დარღვევის შემთხვევაში მიმართონ სტრასბურგის სასამართლოს.

რა შემთხვევაში შეგიძლიათ მიმართოთ სასამართლოს?

  1. ამოიწუროს ყველა შიდა სამართლებრივი საშუალება

სტრასბურგში მიმართვამდე სავალდებულოა გამოიყენოთ ყველა სასამართლო ინსტანცია საქართველოში — პირველი ინსტანცია, სააპელაციო და უზენაესი სასამართლო. სასამართლო მიიღებს საჩივარს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც შიდა მართლმსაჯულება ამოიწურება.

  1. დაცული იყოს 4-თვიანი ვადა

საბოლოო შიდა გადაწყვეტილების გამოტანიდან 4 თვის განმავლობაში უნდა შეიტანოთ საჩივარი სტრასბურგში. ამ ვადის გაშვება საჩივრის მიუღებლობის საფუძველია.

  1. დარღვეული იყოს კონვენციით გარანტირებული უფლება

სახელმწიფომ უნდა დაარღვიოს ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით დაცული კონკრეტული უფლება. ყველაზე ხშირად განხილულია: სიცოცხლის უფლება (მ. 2), წამების აკრძალვა (მ. 3), სამართლიანი სასამართლოს უფლება (მ. 6), პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა (მ. 8) და საკუთრების დაცვა (პროტოკოლი 1, მ. 1).

  1. დარღვევა სახელმწიფოს მხრიდან

სტრასბურგში მხოლოდ სახელმწიფოს წინააღმდეგ შეიძლება შეიტანოთ საჩივარი — კერძო პირის ან კომპანიის წინააღმდეგ საჩივარი არ მიიღება. სახელმწიფო პასუხისმგებელია სასამართლოს, პოლიციის, პენიტენციური სისტემის ან სხვა სახელმწიფო ორგანოს ქმედებებზე.

  1. მნიშვნელოვანი ზიანი

2010 წლის რეფორმის შემდეგ სასამართლო ამოწმებს, განიცადა თუ არა განმცხადებელმა მნიშვნელოვანი ზიანი. მცირე, ფორმალური დარღვევები, რომლებიც სერიოზულ ზიანს არ იწვევს, შესაძლოა მიუღებლად გამოცხადდეს.

რა შედეგი მოაქვს სასამართლოს გადაწყვეტილებას?

სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილება სახელმწიფოსთვის სავალდებულოა. მოგების შემთხვევაში სახელმწიფო ვალდებულია გადაგიხადოთ სამართლიანი კომპენსაცია (just satisfaction) — ზიანის ანაზღაურება, ხარჯები და სხვა.

გარდა ამისა, სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილება პრეცედენტულ ღირებულებას ატარებს — ის ახდენს გავლენას სახელმწიფოს კანონმდებლობასა და პრაქტიკაზე.

გჭირდებათ კონსულტაცია?

Cabinet d’Avocats Pkhaladze et Associés გთავაზობთ სრულ იურიდიულ დახმარებას სტრასბურგის სასამართლოში საქმის წარდგენის პროცესში — საჩივრის მომზადებიდან სრულ წარმომადგენლობამდე.

ადვოკატი ნიკოლოზ ფხალაძე

+995 597 117 795 · nikushapkhaladzelawyer@gmail.com

www.pkhaladze-law.ge

Civil Law · Administrative Law · Dispute Resolution · Tax Law · Litigation